Ibihano by’Urupfu Bikomeje Kwiyongera muri RDC, Bitera Impungenge ku Burenganzira bwa Muntu

Raporo nshya yasohowe n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu igaragaza ko umubare w’abantu bakatirwa igihano cy’urupfu muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) wazamutse ku buryo bukabije kuva muri 2024, ubwo Leta y’iki gihugu yavanagaho icyemezo cyari kimaze igihe kidashyirwa mu bikorwa ku bihano by’urupfu.

Iyi raporo yakozwe n’umuryango Together Against the Death Penalty ku bufatanye n’imiryango yo muri RDC, igaragaza ko muri 2024 abantu barenga 480 bakatiwe urwo rupfu, mu gihe kandi muri 2025 hiyongereyeho abandi 344. Ugereranyije n’umwaka wa 2023, aho bari 122 gusa, bigaragaza izamuka rikomeye.

Nubwo bimeze bityo ariko, nta muntu uramenyekana ko yaba yarashyizwe mu bikorwa kuri icyo gihano. Gusa abakoze ubushakashatsi bagaragaza ko ubwiyongere bw’aba bantu bakatirwa urupfu bwamaze guteza ubwoba butigeze bubaho mbere mu gihugu gisanzwe gifite amateka y’intambara n’umutekano muke.

Mu iperereza ryakozwe, itsinda ryasuye gereza zigera kuri 20, risanga nibura abantu 950 bari ku rutonde rw’abakatiwe urupfu, mu gihe muri 2019 bari hafi 500 gusa.

Raporo kandi igaragaza ko ubuzima bwo muri gereza bumeze nabi cyane, aho abafunzwe bahura n’ibibazo bikomeye by’ubuzima n’imirire, bamwe bakabaho mu buzima burangwa na ibibazo bikabije by’ubuzima n’ibura ry’ibiribwa.

Abanditse iyi raporo banagaragaza ko imanza nyinshi zitaburanishwa mu buryo bwimbitse, ahubwo zigakorwa mu buryo bwihuse, aho bavuga ko ibihano by’urupfu akenshi bitangwa nyuma y’imanza zikorwa mu buryo bwihuse kandi butuzuye.

Ikindi kigarukwaho ni uko abenshi mu baregwa baba badafite ubufasha buhagije bw’abanyamategeko, bigatuma uburenganzira bwo kuburanishwa mu mucyo butubahirizwa. Sisitemu y’ubutabera ya RDC na yo ivugwaho kuba ifite ibibazo byo gukorera mu mucyo no kwibasirwa ndetse n’igitutu cy’inzego zitandukanye, bigatuma uburyo bwo kujurira bugorana cyane ku bantu badafite ubushobozi cyangwa ababunganira.

Raporo isoza igaragaza ko hafi kimwe cya gatatu cy’abakatiwe urupfu bashinjwa icyaha cy’ubugambanyi bwo gukora ibyaha, bavuga ko ari icyaha gisobanurwa mu buryo butanoze kandi gishobora gukoreshwa mu buryo bwagutse.

Iyi mibare n’isesengura bikomeje gutuma impuguke n’imiryango mpuzamahanga ihamagarira Leta ya RDC kongera gusuzuma uburyo bwo gutanga ibi bihano, hubahirizwa uburenganzira bwa muntu n’amategeko mpuzamahanga.

  • Related Posts

    GATSIBO: 32nd Commemoration held for Tutsi victims thrown into Lake Muhazi

    On Friday afternoon, in Kiramuruzi Sector, Gatsibo District, the 32nd commemoration was held for Tutsi victims killed during the 1994 Genocide against the Tutsi and thrown into Lake Muhazi. The…

    Read More
    Kabgayi commemorates Genocide victims as eight bodies are laid to rest during 32nd commemoration

    At the Kabgayi Genocide Memorial in Muhanga, survivors, government officials and residents gathered to mark the 32nd commemoration of the 1994 Genocide against the Tutsi, during which eight bodies of…

    Read More

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    You Missed

    Connecting classroom lessons to real history: Students visit Rwanda’s historic Museums

    Connecting classroom lessons to real history: Students visit Rwanda’s historic Museums

    GATSIBO: 32nd Commemoration held for Tutsi victims thrown into Lake Muhazi

    GATSIBO: 32nd Commemoration held for Tutsi victims thrown into Lake Muhazi

    Kayonza: Farmers and Livestock keepers receive equipment subsidies from KIIWP2 Project

    Kayonza: Farmers and Livestock keepers receive equipment subsidies from KIIWP2 Project

    Kamonyi: NYC and RYAF lead youth in learning genocide history and supporting survivors

    Kamonyi: NYC and RYAF lead youth in learning genocide history and supporting survivors

    Kabgayi commemorates Genocide victims as eight bodies are laid to rest during 32nd commemoration

    Kabgayi commemorates Genocide victims as eight bodies are laid to rest during 32nd commemoration

    A Nation Divided: Hungary’s battle to break free from Orbán’s shadow

    A Nation Divided: Hungary’s battle to break free from Orbán’s shadow